مبانی و مستندات خیارغبن درفقه مذاهب اسلامی

مبانی و مستندات خیار غبن  در فقه  مذاهب اسلامی

دو فصلنامه علمی- پژوهشی فقه مقارن / سال ششم

شماره 11/ بهار و تابستان 1397/ ص  139-156

سید محمد هادی مهدوی ( استاد یار گروه حقوق ، واحد نجف آباد ، دانشگاه آزاد اسلامی ، نجف آباد ، ایران  )

(تاریخ دریافت : 15/8/1395 ، تاریخ پذیرش 3/7/1396 )

تعریف خیار غبن

هرگاه بدون اطلاع طرف قرارداد تملیکی به زیاد تر یا کمتر از بهای واقعی آن صورت پذیرد ،.غبن تحقق یافته است .

چنانچه غبن فاحش باشد به مغبون حق فسخ معامله را می دهند .

 

مبانی خیار غبن

1-عیب رضا

2- تخلف از شرط ضمنی مبنی بر توافق تعادل عوضین

3- اجرای عدالت و نفی ضرر

 

مبانی و مستندات خیار غبن در فقه مذاهب اسلامی

مستندات خیار غبن

1-آیه ی تجارت عن تراض

2- قاعده لاضرر

3-سیره ی عقلا

4- روایت

بررسی سیره عقلا

از نظر امام خمینی بهترین دلیل برای خیار غبن سیره عقلاست .

اشکال این دیدگاه

  1. سیره عقلا هنگامی حجت است که از سوی شارع منع نشده باشد .
  2. مبنای خیار در این دیدگاه روشن نشده است .

بررسی روایات نبوی مطرح شده از دیدگاه فقهای اهل سنت و امامیه

علمای اهل سنت به استناد روایتی از پیامبر که دال بر حق فسخ مطلق برای فروشنده می باشد ، با توجیهاتی آن را رد کرده اند .

شافعی و حنفی ها  طبق روایت مزبور بر مبنای فریب در معامله ، چنانچه غبن فاحش باشد قایل به خیار هستند .

بیشتر بدانید  تبیین ماهیت حقوقی قرارداد پیش فروش

مالکی و حنابله نیر در صورت غبن فاحش قائل به خیار هستند .

مرحوم علامه جهت فسخ معامله را در این روایت ، صرفا به علت  مغبون شدن فروشنده دانسته است .

فقهای امامیه هم چون این روایت در کتب معروفشان نیامده ، آن را رد کرده اند .

حق فسخ در رضایت حاصل درمعامله  توام با غبن چگونه است

این معامله چون قید تراضی نیست ، استناد به غبن معامله را از ابتدا باطل نمی کند . و زیان دیده حق فسخ معامله را خواهد داشت.

         دانلود متن کامل مقاله

      مقاله            

خیار غبن در فقه مذاهب اسلامی

 

مطالب مرتبط :

تأیید فسخ قرارداد به جهت خیار غبن

 

 

                                                            

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *